Các sản phẩm bảo hiểm được quy định trong hệ thống pháp luật Việt Nam

Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới ngày 11/1/2007, các quy định về mở cửa thị truờng bảo hiểm quy định tại Hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ đã được thực hiện gần như toàn diện, hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam đã được xây dựng, hoàn thiện và áp dụng hiệu quả trong những năm trở lại đây.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay bên cạnh Luật Kinh doanh Bảo hiểm, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Kinh doanh Bảo hiểm thì tồn tại hàng loạt các quy định pháp luật khác cũng tham gia vào việc điều chính trực tiếp hoặc gián tiếp hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam, trước hết phải kể đến các quy định pháp luật về bảo hiểm xây dựng, đấu thầu bảo hiểm; bảo hiểm cho công ty chứng khoán, luật sư, kiểm toán, thẩm định giá…đã làm cho doanh nghiệp bảo hiểm, người tham gia bảo hiểm lúng túng trong việc lựa chọn các quy định pháp luật để áp dụng, thực hiện, hơn nữa chính vì những quy định này, nhiều doanh nghiệp đã bỏ quên trách nhiệm tham gia bảo hiểm của mình. Hiện nay, các cơ quan có liên quan đang gấp rút soạn thảo, trình các cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng về sản phẩm bảo hiểm, nghĩa vụ tham gia bảo hiểm của cá nhân, tổ chức.

Dưới đây là tổng hợp 17 loại sản phẩm bảo hiểm được quy định bởi các văn bản pháp luật hiện hành và đang áp dụng trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam :

STT	Loại bảo hiểm	Quy định pháp luật tương ứng	Ngày áp dụng
Nhóm bảo hiểm TNNN
1	Bảo hiểm TNNN cho công ty môi giới bảo hiểm	Điều 8 Luật Kinh doanh Bảo hiểm năm 2000	1/4/2001
2	Bảo hiểm TNNN cho luật sư	Điều 40 Luật Luật sư	1/1/2007
3	Bảo hiểm TNNN cho công ty chứng khoán	Điều 71 Luật Chứng khoán	1/1/2007
4	Bảo hiểm TNNN cho công ty quản lý quỹ	Điều 72 Luật Chứng khoán	1/1/2007
5	Bảo hiểm TNNN của Nhà thầu thiết kế xây dựng công trình	Điều 58/Luật Xây dựng;	1/7/2004
6	Bảo hiểm TNNN của Nhà thầu giám sát thi công công trình xây dựng	Điều 90/Luật Xây dựng;	1/7/2004
7	Bảo hiểm TNNN cho công ty kiểm toán	Điều 25 Nghị định 105/2004/NĐ-CP về kiểm toán độc lập	30/3/2004
8	Bảo hiểm TNNN cho doanh nghiệp thẩm đinh giá	Điều 11 Nghị định 111/2005/NĐ-CP về thẩm định giá	3/8/2005
Bảo hiểm xây dựng
9	Bảo hiểm công trình của Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc thi công công trình	Điều 75 Luật Xây dựng;	1/7/2004
10	Bảo hiểm công trình của Bên mời thầu	Điều 104 Luật Xây dựng;	1/7/2004
Bảo hiểm cháy nổ
11	Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc	Nghị định 130/2006/NĐ-CP về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc	8/11/2006
Vẩn tải đường đường thuỷ
12	Tàu biển chuyên dùng để vận chuyển dầu mỏ, chế phẩm từ dầu mỏ hoặc các hàng hoá nguy hiểm khác bắt buộc phải có bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ tàu về ô nhiễm môi trường khi hoạt động trong vùng nước cảng biển và vùng biển Việt Nam.	Điều 28 Bộ Luật Hàng hải	1/1/2006
Bảo hiểm hàng không
13	Người vận chuyển phải mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với tính mạng, sức khoẻ của hành khách, việc mất mát, thiếu hụt, hư hỏng hàng hoá, hành lý và do vận chuyển chậm.	Điều 163 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam	1/1/2007
14	Người khai thác tàu bay phải mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất.	Điều 176 Luật hàng không dân dụng Việt Nam	1/1/2007
Bảo hiểm xe cơ giới
15	Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới	Nghị định 115/CP về chế độ bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới	17/12/1997
Bảo hiểm Du lịch
16	Doanh nghiệp du lịch kinh doanh lữ hành quốc tế phải mua bảo hiểm du lịch cho khách du lịch Việt Nam ra nước ngoài trong thời gian thực hiện chương trình du lịch;	Điều 50 Luật Du lịch	1/1/2006

 
Web Bảo Hiểm

Câu hỏi cho các nhà quản lý Doanh nghiệp bảo hiểm

Thị trường bảo hiểm Việt Nam tuy vẫn còn non trẻ nhưng cũng đã trải qua nhiều thời kỳ khó khăn cũng như hưng thịnh. Sự phát triển của thị trường cũng kéo theo việc cạnh tranh ngày càng gay gắt, các công ty bảo hiểm mới thành lập, sự gia tăng về số lượng các chi nhánh, phòng giao dịch mới, các vấn đề về trục lợi bảo hiểm, cạnh tranh thông qua giảm phí hay chia hoa hồng cho khách hàng, chế độ lương thưởng của nhân viên... Các vấn đề này thật sự đang đặt ra cho các nhà quản lý doanh nghiệp bảo hiểm những câu hỏi không dễ trả lời. Bài viết này nêu ra 3 vấn đề mà nhiều doanh nghiệp đã và đang cố gắng giải quyết để đưa ra được những quyết sách trong việc điều hành và quản lý của mình.

Vấn đề thứ 1 : Làm thế nào để giảm rủi ro trong quản lý, phân cấp hoạt động của các chi nhánh của  công ty bảo hiểm?

Công tác cấp đơn tại các chi nhánh của các công ty bảo hiểm thường dựa trên Chứng chỉ bảo hiểm được ký và đóng dấu sẵn (gọi là các khống chỉ). Việc làm này đáp ứng được nhu cầu cấp đơn nhanh gọn thuận tiện cho khách hàng, giảm chi phí cấp đơn và giảm gánh nặng cho phòng nghiệp vụ khi phân cấp phạm vi cấp đơn về chi nhánh. Tuy nhiên, công ty bảo hiểm lại gặp rủi ro về trách nhiệm khi không kiểm soát được những rủi ro bảo hiểm trước khi cấp đơn. Công ty bảo hiểm sẽ phải bảo hiểm thế nào cho rủi ro trong quản lý chi nhánh của mình đem lại?

Vấn đề thứ 2 : Phân chia chức năng giữa hoạt động khai thác và giải quyết bồi thường để tránh trục lợi bảo hiểm?

Hiện nay nhiều công ty bảo hiểm đều có cơ chế phòng khai thác đồng thời làm giám định bồi thường trong phạm vi được phân cấp. Điều này có thể được coi như vừa đánh trống, vừa thổi còi. Nhiều công ty bảo hiểm mới chỉ đặt mục tiêu doanh thu lên hàng đầu mà chưa coi trọng hiệu quả khai thác dịch vụ. Điều này cho các đơn vị khai thác tùy tiện giải quyết bồi thường cho khác hàng không theo qui định, hướng dẫn, thậm chí còn cố tình làm sai để giữ khách hàng cũng như thông đồng trục lợi bảo hiểm  Do vậy, vấn đề tổ chức quản lý nghiệp vụ giám định bồi thường phải đặt ra nghiêm túc và chặt chẽ nhằm mục tiêu đạt hiệu quả kinh doanh, chuyên nghiệp hóa dịch vụ và giảm thiểu hiện tượng trục lợi bảo hiểm. Có nên chăng tách bạch hoàn toàn bộ phận khai thác và bộ phận bồi thường? Trên thực tế các công ty bảo hiểm lớn trên thế giới đã và đang chuyên nghiệp hóa các nghiệp vụ này, một số các công ty của Việt Nam sau khi liên kết kinh doanh với nước ngoài cũng đã bắt đầu triển khai thay đổi mô hình quản lý theo mô hình của thị trường nước ngoài.

Vấn đề thứ 3 : Làm thế nào để giải quyết chế độ lương thưởng cho nhân viên trong quan hệ với hoa hồng?

Hẳn toàn thị trường bảo hiểm vẫn chưa quên được vụ việc tiêu cực ở chi nhánh công ty bảo hiểm Bưu điện TpHCM khi lãnh đạo vào cán bộ chi nhánh này đã lập hồ sơ đại lý giả rút hoa hồng gần 9 tỷ đồng. Sau vụ án này, hàng loạt bài báo về “thị trường bảo hiểm nhuốm màu... hoa hồng” xuất hiện gây xôn xao dư luận. Vấn đề được đề cập lúc bấy giờ là cạnh tranh qua giảm phí, chia hoa hồng cho khách hàng cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lập hồ sơ đại lý giả để rút hoa hồng. Đến bây giờ vấn đề về chế độ lương thưởng cho nhân viên trong quan hệ với hoa hồng vẫn đang cần tìm hướng giải quyết. Có ý kiến cho rằng phải tăng lương cho nhân viên bảo hiểm để hạn chế tình trạng ăn chia hoa hồng. Nhưng nếu chỉ đơn giản như vậy thì có giải quyết được tận gốc vấn đề và làm trong sạch khâu khai thác bảo hiểm gốc hay không?

Thêm nữa đã đến lúc các doanh nghiệp bảo hiểm cần nhận thức rõ rằng chất lượng dịch vụ, tính chuyên nghiệp sẽ là mấu chốt để giữ chân khách hàng, không coi việc chi hoa hồng là phương tiên cạnh tranh trên thị trường. Việc giáo giục đạo đức của nhân viên, xây dựng văn hóa kinh doanh, quán triệt đối với từng cán bộ khai thác phải là biện pháp cấp bách cho các doanh nghiệp để cải thiện được những rủi ro này.

Những vấn đề nêu trên thật sự là những bài toán khó kêu gọi sự vào cuộc không chỉ riêng các nhà quản lý của doanh nghiệp bảo hiểm. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của độc giả Web Bảo Hiểm về các vấn này để cùng chia sẻ với kinh nghiệm với các nhà quản lý trong thị trường Bảo hiểm Việt Nam.

Web Bảo hiểm